Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου 2023

 

Κατά την φθινοπωρινή ισημερία η διάρκεια της ημέρας είναι ίση με την διάρκεια της νύχτας. Φέτος στο βόρειο ημισφαίριο της Γης, θα συμβεί το Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου. Τότε ξεκινά επίσημα το Φθινόπωρο και τελειώνει το Καλοκαίρι.

Κάθε χρόνο συμβαίνουν δύο ισημερίες κατά τις οποίες η διάρκεια της ημέρας είναι ίση με την διάρκεια της νύχτας: Η εαρινή ισημερία τον Μάρτιο και η Φθινοπωρινή ισημερία τον Σεπτέμβρη. Όπως επίσης συμβαίνουν και δύο ηλιοστάσια: Το χειμερινό ηλιοστάσιο τον Δεκέμβρη, όπου βιώνουμε την μεγαλύτερη νύχτα του έτους - και το θερινό ηλιοστάσιο τον Ιούνιο, όπου βιώνουμε την μεγαλύτερη ημέρα του έτους.

Κατά την διάρκεια του έτους παρατηρούμε ότι όλες οι ημέρες δεν έχουν ίση διάρκεια μεταξύ τους. Το καλοκαίρι οι ημέρες είναι μεγαλύτερες και οι νύχτες μικρότερες. Το αντίθετο συμβαίνει το χειμώνα, όπου οι ημέρες είναι μικρότερες και οι νύχτες μεγαλύτερες. Αυτό συμβαίνει γιατί, καθώς η Γη μας περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, ο άξονας περιστροφής της παρουσιάζει κλίση προς το επίπεδο περιφοράς. Το επίπεδο αυτό το ονομάζουμε εκλειπτική.

Δύο φορές το χρόνο, η Γη βρίσκεται σε τέτοια θέση κατά την περιφορά της, που οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν κάθετα στον άξονα περιστροφής - ή εντελώς κατακόρυφα στον ισημερινό. Τότε η διάρκεια της ημέρας γίνεται ίση με τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό συμβαίνει στις ισημερίες.

Το φαινόμενο της ισημερίας παρουσιάζεται σε όλους τους πλανήτες κάθε ηλιακού συστήματος, των οποίων ο άξονας περιστροφής βρίσκεται σε κλίση ως προς το επίπεδο περιφοράς γύρω από το αστέρι τους.


Πηγή

Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου 2023

Ο Ρόμπερτ Μπόιλ (Robert William Boyle, 25 Ιανουαρίου 1627 - 31 Δεκεμβρίου 1691) ήταν Άγγλο-Ιρλανδός φιλόσοφος, χημικός, φυσικός, καθώς και εφευρέτης, μία από τις πιο εμβληματικές μορφές επιστημόνων - φιλοσόφων της νεότερης ιστορίας.

Θεωρείται ως ο πρώτος σύγχρονος Χημικός και ένας εκ των θεμελιωτών της επιστήμης της Χημείας, στο πέρασμα της, ιστορικά, από την αλχημεία στην πειραματική χημεία. Υπήρξε πρωτοπόρος, για την εποχή του (17ο αιώνα), αφού πρώτος εφήρμοσε μοντέρνες επιστημονικές μεθόδους στα πειράματα που εκπόνησε. Μεταξύ των πολλών άλλων, ο Μπόιλ διατύπωσε τον Νόμο των αερίων, ο οποίος φέρει το όνομά του. Ο νέος για την εποχή εκείνη νόμος του Μπόιλ (σήμερα ευρύτερα γνωστός ως Νόμος Boyle–Mariotte) καθορίζει ότι, κάτω από μία σταθερή θερμοκρασία σε ένα κλειστό σύστημα, ο όγκος συγκεκριμένης ποσότητας ενός οποιουδήποτε αερίου (δηλαδή ο αριθμός μορίων του) μεταβάλλεται αντιστρόφως ανάλογα προς την πίεση. Συνεπώς, ισχύει πάντοτε: το γινόμενο της πίεσης επί τον όγκο παραμένει σταθερό επί σταθερής θερμοκρασίας.

Ο Μπόιλ υπήρξε ο τελευταίος των αλχημιστών και ταυτόχρονα ο πρώτος των χημικών. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε την έννοια του ατόμου, απορρίπτοντας έτσι τα τέσσερα θεμελιώδη στοιχεία, ήτοι: γη, νερό, αέρας, και φωτιά, κατά τη θεωρία του Αριστοτέλη. Ο Μπόιλ αντιλήφθηκε τη πραγματική φύση των στοιχείων, προσδίδοντας σ΄ αυτά τη χημική έννοια και ότι οι διάφορες ουσίες αποτελούν χημικές ενώσεις από στοιχεία, όπως και το αντίστροφο, δηλαδή ότι τα χημικά στοιχεία μπορούν να απομονωθούν με διάσπαση των χημικών ενώσεων.

Το πολύ σημαντικό βιβλίο του, με τίτλο: The Sceptical Chymist, έχει υπάρξει καθοριστικό σημείο αναφοράς στην επιστήμη της Χημείας. Ασχολήθηκε επίσης επισταμένα με τη φιλοσοφία και τη θεολογία.

Πηγή: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2023

Η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα-Κιουρί (Maria Salomea Skłodowska-Curie, 7 Νοεμβρίου 1867 - 4 Ιουλίου 1934) ήταν Πολωνή φυσικός και χημικός. Σε συνεργασία με τον σύζυγό της, Πιέρ Κιουρί, ανακάλυψε το ράδιο και μελέτησε τα φαινόμενα της ραδιενέργειας. Ανακάλυψε επίσης το πολώνιο και υπήρξε η πρώτη γυναίκα που έγινε καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο της Σορβόννης, ενώ τιμήθηκε δυο φορές με το Βραβείο Νόμπελ στη Φυσική (1903) και τη Χημεία (1911). Υπήρξε η πιο φημισμένη γυναίκα επιστήμων της εποχής της, γνωστή επίσης ως Μαντάμ Κιουρί.



Πηγή: Wikipedia


Κυριακή 8 Ιανουαρίου 2023

Καλή και ευλογημένη χρονιά με υγεία, χαρά, δημιουργικότητα και πολλές μικρές και μεγάλες ευτυχισμένες στιγμές!! Χρόνια πολλά!!


 

Τετάρτη 14 Δεκεμβρίου 2022

Μύθοι για τους σεισμούς

 Μύθοι για τους σεισμούς και τις εκρήξεις των ηφαιστείων δημιουργήθηκαν σχεδόν σε όλους τους πολιτισμούς αντικατοπτρίζοντας τις αντιλήψεις των λαών για τα φυσικά αυτά φαινόμενα που ακόμα και σήμερα προκαλούν φόβο, δέος και ανασφάλεια.



Ο Εγκέλαδος στην ελληνική μυθολογία φέρεται ως ο αρχηγός των Γιγάντων. Ήταν γιος του Ταρτάρου και της Γης και έπαιξε πρωτεύοντα ρόλο στη Γιγαντομαχία κατά τη διάρκεια της οποίας έχασε τη ζωή του.
Πολλές είναι οι παραλλαγές του μύθου που συνδέονται με το όνομά του.
Σύμφωνα με κάποιες από αυτές, κατά τη Γιγαντομαχία τον Εγκέλαδο τον σκότωσε ο Σειληνός ο ακόλουθος του θεού Διόνυσου, ή τον κατακεραύνωσε ο αντίπαλός του ο Δίας και μετά τον έθαψε ρίχνοντας πάνω του την Όσσα ή την Όθρη.
Ο επικρατέστερος όμως μύθος αναφέρει ότι στη Γιγαντομαχία ο Εγκέλαδος ήταν αντίπαλος της θεάς Αθηνάς, η οποία τον εξουδετέρωσε ρίχνοντας πάνω του τη Σικελία. Από τότε ο Εγκέλαδος προσπαθεί να ελευθερωθεί, προκαλώντας έτσι σεισμούς και εκρήξεις του ηφαιστείου της Αίτνας.
Ο Παυσανίας αναφέρει και άλλη μία εκδοχή, σύμφωνα με την οποία η θεά Αθηνά σκότωσε τον Εγκέλαδο ρίχνοντας επάνω του το τέθριππο άρμα της.

Ο Ποσειδώνας
Οι αρχαίοι Έλληνες θεωρούσαν τον Ποσειδώνα ως το θεό της θάλασσας, συχνά όμως συνέδεαν το θεό αυτό και με τους σεισμούς. Πίστευαν ότι χτυπούσε το πόδι του ή χτυπούσε τη Γη με την τρίαινα του για να δημιουργήσει ένα σεισμό.
Αυτή η ικανότητά του να δημιουργεί τους σεισμούς του χάρισε τον τίτλο: "Τινάκτωρ της Γαίας".

Ο Δίας
Στην αρχαία Ελλάδα κάποιοι υποστήριζαν ότι οι σεισμοί προκαλούνται και από τον αρχηγό των αρχαίων θεών, το Δία.
Η θεωρία αυτή, ότι ο θεός Δίας στέλνει τους σεισμούς, αντικαταστάθηκε αργότερα με απόψεις που διατύπωσαν αρκετοί φιλόσοφοι.


Πηγή

Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου 2022

Υδρολογικός κύκλος

Ο κύκλος του νερού είναι η συνεχής ανακύκλωση του νερού της Γης μέσα στην υδρόσφαιρα, στην ατμόσφαιρα και στη λιθόσφαιρα. Το συνεχές της κυκλικής διαδικασίας του κύκλου του νερού επιτυγχάνεται εξαιτίας της ηλιακής ακτινοβολίας.




Πέμπτη 24 Νοεμβρίου 2022

Γαλιλαίος: μέτρηση χρόνου

Ευρώπη, έτος 1581 κι εκείνος 17 ετών, γεννημένος στην Πίζα. Εκείνο το πρωινό έτυχε να βρίσκεται μέσα στον καθεδρικό ναό της πόλης. Μια πόρτα μισάνοιχτη, το ανεμάκι και ένας πολυέλαιος του ναού άρχισε να αιωρείται. Ο νεαρός, αγνοώντας τον περίγυρο, εστίασε την προσοχή του στην αιώρηση και η ΙΔΕΑ- ΥΠΟΨΙΑ γεννήθηκε . Είτε ο πολυέλαιος ταλαντευόταν με μεγάλο πλάτος, είτε με μικρότερο, είτε μόλις και μετά βίας έκανε την αιώρηση, σε ίσους χρόνους ολοκλήρωνε τον ίδιο αριθμό αιωρήσεων.

Έτος 1581, χρονόμετρο για τη μέτρηση τόσο μικρών χρονικών διαστημάτων δεν υπάρχει και ο νεαρός Γαλιλαίος - Galileo Galilei - για να ερευνήσει το ότι το «πήγαινε – έλα» της κάθε αιώρησης γίνεται στον ίδιο χρόνο με το «πήγαινε – έλα» της οποιασδήποτε επόμενης , κάτι δηλαδή που δεν είχε υποθέσει μέχρι τότε κανείς, σκέφτηκε να εμπιστευτεί τον σφυγμό του.

Στις μέρες που ακολούθησαν, με ένα σπάγκο και ένα βαρίδι, δοκίμασε να εξετάσει το ισόχρονο όλων των αιωρήσεων μόνος του.Το έργο "Φυσική", είχε αρχίσει να παίζεται.Δύο περίπου αιώνες αργότερα το επεισόδιο υπήρξε πηγή έμπνευσηςγια τον Ιταλό ζωγράφο Luigi Sabatelli.

Τετάρτη 23 Νοεμβρίου 2022

Η Μαρί Θαρπ

Η Μαρί Θαρπ  (30 Ιουλίου 1920 – 23 Αυγούστου 2006) ήταν Αμερικανίδα γεωλόγος και ωκεανογράφος, η οποία, σε συνεργασία με τον Μπρους Τ. Χήζεν, δημιούργησε τον πρώτο επιστημονικό χάρτη του Ατλαντικού Ωκεανού. Η εργασία της Θαρπ αποκάλυψε την παρουσία της Μεσο-Ατλαντικής υφαλορράχης, προκαλώντας μια ριζική αλλαγή θεωρίας στις επιστήμες της Γης, που οδήγησε στην αποδοχή της θεωρίας της τεκτονικής των πλακών και μετατόπισης των ηπείρων.





Πέμπτη 14 Μαρτίου 2019

Πανελλήνιος Διαγωνισμός Φυσικής «Αριστοτέλης» 2019

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Φυσικής Ελληνική Εταιρεία Φυσικής για την Επιστήμη και την Εκπαίδευση


Πανελλήνιοι Διαγωνισμοί Φυσικής / Φυσικών «Αριστοτέλης» 2019
και επιλογή μαθητών για τη Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής 2019

Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / Τμήμα Φυσικής (ΕΚΠΑ) και η Ελληνική Εταιρεία Φυσικής για την Επιστήμη και την Εκπαίδευση (εεφεε) ανακοινώνουν ότι:
·      ο Πανελλήνιος Διαγωνισμός Φυσικής «Αριστοτέλης» 2019 για τους μαθητές όλων των τάξεωνΓυμνασίων και Λυκείων (Γενικών και Επαγγελματικών) όλης της χώρας, μετά από έγκριση του Υπουργείου Παιδείας (με την εγκύκλιο με αρ. πρωτ. Φ15/26899/Δ2/20-02-2019 που έχει αποσταλεί σε όλες τις διευθύνσεις και σε όλα τα σχολεία), θα διεξαχθεί στις 13 Απριλίου 2019 (σε εξεταστικά κέντρα σε όλη τη χώρα).
Οι δηλώσεις συμμετοχής των σχολείων γίνονται έως και την 05 Απριλίου 2019 με τη συμπλήρωση σχετικής φόρμας που είναι αναρτημένη στους παραπάνω διαδικτυακούς τόπους και την αποστολή της στο labste@gmail.com
Για τους 40 πρωτεύσαντες μαθητές της Γ’ Λυκείου θα ακολουθήσει στις 04 Μαΐου 2019 η διεξαγωγή της β’ φάσηςτου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Φυσικής «Αριστοτέλης» 2019 από την οποία θα επιλεγούν οι πέντε μαθητές που θα εκπροσωπήσουν τη χώρα μας στην 50η Διεθνή Ολυμπιάδα Φυσικής 2019, στο Τελ Αβίβ του Ισραήλ (από 07 έως 15 Ιουλίου 2019). Επισημαίνεται ότι ο Διαγωνισμός Φυσικής «Αριστοτέλης» είναι ο μόνος εγκεκριμένος από το Υπουργείο Παιδείας και ο μόνος που οδηγεί στην επιλογή μαθητών για την Ολυμπιάδα.
·      ο Πανελλήνιος Διαγωνισμός Φυσικών «Αριστοτέλης» 2019 για τους μαθητές της Ε’ και Στ’ τάξης των Δημοτικών Σχολείων όλης της χώρας, δεν έχει (ακόμη;!) έγκριση του Υπουργείου Παιδείας ή αιτιολογημένη αρνητική απάντηση, παρά τη θετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (από τις 11/10/2018) για την επιστημονική εγκυρότητα και παιδαγωγική καταλληλότητα των φορέων του Διαγωνισμού «Αριστοτέλης», αλλά και την πολύχρονη εμπειρία τους από την αρχή διεξαγωγής των Διαγωνισμών όλων των βαθμίδων έως σήμερα…
Όλα τα θέματα των προηγούμενων ετών (με τις λύσεις τους) και αναλυτικές πληροφορίες για τους Διαγωνισμούς (Λυκείου, Γυμνασίου και Δημοτικού) και τις Ολυμπιάδες Φυσικής έχουν αναρτηθεί στους παραπάνω διαδικτυακούς τόπους.

Οι Επιστημονικοί / Εκπαιδευτικοί Υπεύθυνοι
των Διαγωνισμών Φυσικής / Φυσικών «Αριστοτέλης»
Γεώργιος Τόμπρας, Καθηγητής και Πρόεδρος Τμήματος Φυσικής ΕΚΠΑ
Γεώργιος Θ. Καλκάνης, ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Τετάρτη 13 Μαρτίου 2019

Υποδείγματα για βοήθεια σύνταξης βιογραφικού σημειώματος


Παιδιά καλησπέρα, χρησιμοποιήστε τα για να κάνετε τις εργασίες στον ΣΕΠ




Τα υποδείγματα προέρχονται από το εγχειρίδιο του Γραφείου Διασύνδεσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Δείτε την ιστοσελίδα: εδώ

Κυριακή 6 Ιανουαρίου 2019

Εύχομαι ο νέος χρόνος να κάνει τις επιθυμίες μας αληθινές!!
Χρόνια πολλά με υγεία, χαρά, δημιουργικότητα, ευημερία, ευτυχία, ελπίδα, ειρήνη, ανθρωπιά, αγάπη και πολλά πολλά χαμόγελα!!


Τετάρτη 21 Μαρτίου 2018

Πείραμα Ερατοσθένη και εαρινή ισημερία

Ο Ερατοσθένης ήταν ο πρώτος άνθρωπος που μέτρησε τις διαστάσεις του πλανήτη Γη, γι' αυτό και θεωρείται δημιουργός της μαθηματικής γεωγραφίας.

Σήμερα, 20-03-2018 στην εαρινή ισημερία, πραγματοποιήθηκε σε πάνω από 800 σχολεία της χώρας το πείραμα του Ερατοσθένη με τη συνδρομή πολλών ΕΚΦΕ, της ΠΑΝΕΚΦΕ και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Στη δράση συμμετείχε το σχολείο μας με πρωταρχικό σκοπό, να αντιληφθούν οι μαθητές πως σκέφτηκε ο Ερατοσθένης 2200 χρόνια πριν και πως με πολύ απλά μέσα έκανε τόσο ακριβείς υπολογισμούς για την ακτίνα και την περίμετρο της γης.


Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος ήταν αρχαίος Έλληνας μαθηματικός, γεωγράφος, αστρονόμος και ποιητής. Γεννήθηκε στην Κυρήνη (σημερινή Λιβύη) και έζησε, σπούδασε και πέθανε στην Αλεξάνδρεια, η οποία ήταν τότε η πρωτεύουσα της Αιγύπτου. Όταν ήταν περίπου 40 ετών ορίστηκε επικεφαλής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και ήταν τότε που εκτέλεσε ίσως το σημαντικότερο πείραμα για το οποίο έμεινε γνωστός στην ιστορία: Μέτρησε την περιφέρεια της Γης χρησιμοποιώντας ένα κοντάρι και λίγη γεωμετρία.

Κατά τη θητεία του ως επικεφαλής βιβλιοθηκάριος, ο Ερατοσθένης πληροφορήθηκε πως κάθε χρόνο, το μεσημέρι της 21ης Ιουνίου (τη μέρα δηλαδή του θερινού ηλιοστασίου), στην αρχαία πόλη Συήνη (το σημερινό Ασουάν) συνέβαινε κάτι ασυνήθιστο: Αν κοιτούσες στον πάτο ενός πηγαδιού μπορούσες να δεις ολόκληρο τον Ήλιο να καθρεφτίζεται στα νερά του.
Ο Ερατοσθένης συμπέρανε ότι για να συμβαίνει κάτι τέτοιο, τη συγκεκριμένη μέρα, ο Ήλιος έπρεπε να βρίσκεται ακριβώς πάνω από τη Συήνη και οι ακτίνες του να πέφτουν κάθετα σ’ αυτή. Γνώριζε επίσης πως την ίδια μέρα στην Αλεξάνδρεια, το φαινόμενο αυτό δεν συνέβαινε, οπότε κατάλαβε ότι ο λόγος που ο Ήλιος δεν μπορούσε να βρίσκεται ταυτόχρονα πάνω από τη Συήνη και την Αλεξάνδρεια οφείλονταν στην καμπυλότητα της Γης.
Η ιδέα ότι η Γη ήταν σφαιρική δεν ήταν άγνωστη στον Ερατοσθένη. Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν καταλάβει πως η επιφάνεια του πλανήτη καμπυλώνει γιατί έβλεπαν τα πλοία που απομακρύνονταν από το λιμάνι να εξαφανίζονται από κάτω προς τα πάνω. Επίσης είχαν παρατηρήσει πως κατά τις σεληνιακές εκλείψεις η σκιά της Γης στη Σελήνη ήταν ξεκάθαρα κυκλική.

Ο Ερατοσθένης λοιπόν σκέφτηκε πως μπορούσε να χρησιμοποιήσει το γεγονός αυτό για να μετρήσει την περιφέρεια του πλανήτη. Το μεσημέρι της 21ης Ιουνίου στην Αλεξάνδρεια, κάρφωσε ένα κοντάρι κάθετα στη Γη. Στη συνέχεια μέτρησε τη γωνία μεταξύ του κονταριού και των ηλιακών ακτινών και τη βρήκε ίση με το 1/50 του κύκλου, ή αλλιώς 7,2 μοίρες.
Εφόσον όμως θεώρησε πως η Γη είναι σφαιρική και ο Ήλιος βρίσκεται τόσο μακριά που οι ακτίνες του φτάνουν σ’ αυτή σχεδόν παράλληλες, οι προεκτάσεις του κονταριού στην Αλεξάνδρεια και του πηγαδιού στη Συήνη θα τέμνονται ακριβώς στο κέντρο της Γης, ενώ η γωνία που σχηματίζεται μεταξύ των δύο πόλεων θα είναι ίση με τη γωνία μεταξύ κονταριού και ηλιακών ακτινών, ως εντός εναλλάξ γωνίες!
Με άλλα λόγια, το 1/50 της περιφέρειας της Γης είναι ίσο με την απόσταση μεταξύ Αλεξάνδρειας και Συήνης, οπότε ολόκληρη η περιφέρεια θα είναι η απόσταση αυτή επί 50.
Άρα το μόνο που έμενε για τον Ερατοσθένη ήταν να μετρήσει την απόσταση μεταξύ των δύο πόλεων. Και ακριβώς αυτό έκανε.


Βρήκε την απόσταση ίση με 5000 στάδια, ενώ λίγο αργότερα φαίνεται να τη διόρθωσε σε 5040 στάδια. Οπότε τελικά ο υπολογισμός του για την περιφέρεια της Γης, ήταν 252.000 στάδια. 1 2


Δυστυχώς το έργο του Ερατοσθένη, στο οποίο λογικά θα έγραφε αναλυτικά τους υπολογισμούς του, δεν διασώζεται. Για το πείραμά του μαθαίνουμε από μεταγενέστερα γραπτά, τα οποία όμως αφήνουν πολλά στη φαντασία μας. Πώς μέτρησε ο Ερατοσθένης τη γωνία μεταξύ κονταριού και ηλιακών ακτινών; Πώς μέτρησε την απόσταση Αλεξάνδρειας και Συήνης; Κάποιοι λένε πως υπολόγισε την απόσταση βάσει του χρόνου που χρειαζόταν τα καραβάνια για να ταξιδέψουν από τη μία πόλη στην άλλη. Το ταξίδι διαρκούσε 50 μέρες, ενώ οι καμήλες μπορούσαν να διασχίζουν περίπου 100 στάδια τη μέρα. Κάποιοι άλλοι υποστηρίζουν πως ο Ερατοσθένης προσέλαβε ανθρώπους για να περπατήσουν όλη τη διαδρομή μετρώντας τα βήματά τους, τους λεγόμενους βηματιστές.

Άλλο ένα μυστήριο είναι το μήκος των σταδίων, το οποίο διέφερε από περιοχή σε περιοχή κι έτσι δεν είμαστε σίγουροι ποια στάδια εννοούσε ο Ερατοσθένης. Κάποιοι ιστορικοί υποστηρίζουν πως τα στάδια που χρησιμοποίησε ήταν 157 μέτρα, ενώ άλλοι πως ήταν 185. Οπότε ο υπολογισμός του για την περιφέρεια της Γης πρέπει να ήταν ανάμεσα από 39.564 και 46.620 χιλιόμετρα. Η σημερινή αποδεκτή τιμή για τη μεσημβρινή περιφέρεια είναι 40.008 χιλιόμετρα. 3


Το πείραμα του Ερατοσθένη δεν θα μπορούσε βέβαια να είναι τέλειο. Καταρχάς, η Αλεξάνδρεια δεν βρίσκεται ακριβώς βόρεια από τη Συήνη, κάτι που οδηγεί σε ελάχιστα διαφορετικούς υπολογισμούς. Επίσης, σήμερα γνωρίζουμε πως η Γη δεν είναι μια τέλεια σφαίρα και οι ακτίνες του Ήλιου δεν φτάνουν σ’ εμάς ακριβώς παράλληλες.

Η ακρίβεια της μέτρησής του ωστόσο, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Παρ’ όλο που τα εργαλεία που χρησιμοποίησε ήταν πρωτόγονα, ο υπολογισμός του ήταν πολύ κοντά στην πραγματική τιμή και αυτό γιατί η ιδέα στην ουσία της, είναι σωστή! Ο Ερατοσθένης σαν γνήσιος επιστήμονας έκανε μια παρατήρηση, στηρίχθηκε στις προηγούμενες γνώσεις για τη σφαιρική Γη και κατασκεύασε το κατάλληλο πείραμα για να κάνει τον υπολογισμό του. Απέδειξε πως καμιά φορά μια απλή ιδέα και ένα περίεργο μυαλό είναι όλα όσα χρειάζεσαι για να αλλάξεις τον κόσμο.
1700 χρόνια μετά το πείραμα του Ερατοσθένη, ο θαλασσοπόρος Χριστόφορος Κολόμβος, χρησιμοποιώντας λαθεμένες εκτιμήσεις για την περιφέρεια της Γης, ξεκίνησε από τα Κανάρια Νησιά ένα ταξίδι προς τα δυτικά με προορισμό την Ιαπωνία, η οποία πίστευε ότι βρισκόταν μόλις 3.700 χιλιόμετρα μακριά. Αν είχε χρησιμοποιήσει την περιφέρεια που υπολόγισε ο Ερατοσθένης, θα ήξερε πως το ταξίδι ήταν πολύ μεγαλύτερο, περίπου 20.000 χιλιόμετρα, μια απόσταση που κανένα πλοίο εκείνης της εποχής, δεν θα μπορούσε να διασχίσει. Απ’ ότι φαίνεται, ο Κολόμβος μάλλον στάθηκε τυχερός που ανάμεσα από την Ευρώπη και την Ασία, έτυχε να βρίσκεται μία ακόμα ήπειρος…4

Πηγές: a, b, Google images, Youtube